Informacyjne

Czym jest kolokwializm (nie kolowializm)? Liczne przykłady!

W życiu codziennym każdy z nas używa innego słownictwa niż w sytuacjach oficjalnych takich jak rozmowa służbowa, prezentowanie, czy wygłaszanie ważnej mowy. Często charakter naszych wypowiedzi przy spotkaniu z sąsiadem jest po prostu nieformalny, a czasem nawet nie ma za dużo wspólnego z poprawną polszczyzną. Nasi rozmówcy rozumieją jednak wszystkie zwroty i także używają potocznych powiedzeń, nawet nie zdając sobie z tego sprawy, podczas gdy obcokrajowcy mieliby z tym poważny problem. Sprawdź czym jest kolokwializm (nie “kolowializm”) i poznaj ciekawe przykłady.

Co to jest kolokwializm i gdzie jest stosowany?

Kolokwializm (z łaciny “colloquium” co oznacza “rozmawiać”, “mówić”) to inaczej potocyzm, a więc oznacza język potoczny. Kolokwializm może przyjmować formę pojedynczego słowa, aforyzmu, całego wyrażenia, czy związku frazeologicznego. Cechą charakterystyczną kolokwializmów jest ich powszechność i rozumienie w określonym języku, regionie geograficznym lub epoce historycznej. Często należy do dialektu regionalnego lub lokalnego. 

Co do zasady użycie kolokwializmu stanowi błąd językowy, stąd też unikamy użycia potocznych słów w pismach urzędowych, wypracowaniach, a tym bardziej w wystąpieniach publicznych. Używany w sytuacjach oficjalnych jest oznaką niedbałości językowej lub złego wychowania, nie mówiąc o braku poszanowania języka ojczystego. 

Jednakże kolokwializm nie jest tylko i wyłącznie wykorzystywany w nieformalnych wypowiedziach. W literaturze jest przydatny pod wieloma względami. Przede wszystkim nadaje osobowości i autentyczności wszelkim wypowiedziom bohaterów. Przecież używanie języka oficjalnego jest zbyt teatralne i sztuczne. Ponadto, może wskazywać także na czas osadzenia akcji. Styl kolokwialny musi jednak być użyty bardzo umiejętnie, ponieważ autor może być posądzony o ubogi zasób słów. 

Kolokwializmy są bardzo często wykorzystywane w muzyce, a zwłaszcza w takich gatunkach muzycznych jak hip-hop, rap, punk oraz disco-polo. 

Jakie się przykłady kolokwializmów?

Niekiedy autor oficjalnego wypowiedzi sam ostrzega o użyciu kolokwializmu zwrotami typu: “przepraszam za kolokwialność, lecz …, “wybacz mi ten kolokwializm, ale …”, “że tak kolokwialnie powiem – …”, czy też “… za przeproszeniem”. Niekiedy użycie języka potocznego bywa bardziej doraźne i dosadne. Poznaj zatem popularne kolokwializmy w naszym języku! 

  • “odbiło mu”,
  • biadolić,
  • brać coś na klatę,
  • bronek,
  • czacha dymi,
  • czaić, czaisz? 
  • dorwać się do koryta,
  • dać się karnąć,
  • dać komuś popalić,
  • elo,
  • gadać, dogadać się
  • jarzyć, jarzysz?
  • jechać po bandzie,
  • kasa,
  • kapować, 
  • kumać, kumasz?
  • kumpel,
  • kopsnąć,
  • mieć doła
  • mieć łeb na karku,
  • nachapać się,
  • narobić się,
  • obudzić się z ręką w nocniku,
  • paczka,
  • palić frana,
  • palić głupa,
  • paplać, wypaplać coś,
  • podjarać się, 
  • połechtać,
  • pójść do pudła,
  • przyklepać coś,
  • puścić w skarpetkach,
  • robić sobie jaja,
  • rżnąć głupa,
  • siedzieć w kiciu,
  • siema,
  • skoczyć po coś,
  • spaść z choinki, 
  • strugać durnia,
  • siano,
  • szpanować,
  • trampki, 
  • trząść portkami,
  • trzepać kasę,
  • walić prosto z mostu,
  • wciągnąć kogoś w coś,
  • wciskać kit,
  • wypalić się,
  • zadyma,
  • zapałać się, 
  • zgonić coś na kogoś,
  • zwalać na kogoś,

Kolokwializm a żargon i slang

yolo

Zarówno kolokwializm, żargon i slang to rodzaje nieformalnej mowy. Istnieją jednak między nimi dość duże różnice. Przede wszystkim różni się cel i pochodzenie danej wypowiedzi. Kolokwializm zwykle używany jest w danym regionie geograficznym lub języku, natomiast slang i żargon są specyficzne dla określonej grupy. 

Żargon jest synonimem języka technicznego związanego z wykonywaniem zawodu oraz oficjalną komunikacją w danej dziedzinie, specjalności. Idealnym przykładem jest “żargon prawniczy”, który jest tak zawiły, że normalny człowiek nie jest w stanie zrozumieć co drugiego słowa lub gubi się w złożoności zdań. Natomiast równie dobrze może być to żargon wojskowy, czy medyczny. W przeciwieństwie do języka potocznego, żargon będzie zrozumiały przez specjalistów z danej branży nawet z innych państw, czy kontynentów. 

Natomiast slang odnosi się stricte do wyrażeń stworzonych przez daną grupę społeczną, czy subkulturę. Takie wyrazy, zwroty, wyrażenia stają się popularne i nie są ograniczone geograficznie. Prostym przykładem są nastolatkowie, którzy tworzą słowa na podstawie już istniejących lub całkowicie nowych, często skrótów – np. “yolo, kk”. 

Mikołaj Mikiciuk

Absolwent kierunków Finanse i Rachunkowość, Zarządzanie Marketingiem oraz Innowacyjne Zarządzanie Marką na Wyższej Szkole Bankowej w Poznaniu. Zawodowo zajmuje się rozwojem małych i średnich firm opracowując i wprowadzając nowe strategie marketingowe oraz sprzedażowe.

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *

Back to top button